יש לך שאלה בנושא
התאמות
?
שאלות ותשובות
يبدأ الامتحان القطريّ الساعة الـ 10:00 صباحًا. يصل طاقم المراقبة الذي تمّ تعيينه من طرفنا إلى المدرسة صباح يوم الامتحان (بين الساعة 09:00-09:30)، ويحضر المُراقبون معهم كرّاسات الامتحانات. غالبًا ما يشمل الطاقم مُركّز المدرسة (يأتي ويأخذ معه صندوق الامتحانات وظرفًا منفصلًا يحتوي على امتحانات تلاميذ الدمج المُستحقّين لمُلاءَمات خارج الصفّ)، وعددًا من المراقبين الذين يتمّ توزيعهم على الصفوف.
هناك عدّة أمور يجب على المدرسة تحضيرها مسبقًا:
- يجب إعداد قائمة بأسماء التلاميذ في كلّ صفّ حسب ترتيب الحروف الأبجديّة، ورقم الهويّة مقابل اسم كلّ تلميذ.
- يجب تعيين معلّم يعرف تلاميذ الصف، ولا يُدرّس الموضوع الذي يُمتحَن (باستثناء امتحانات الصفّ الرابع، إذ يجوز لمعلّم الموضوع أن يكون حاضرًا في الصفّ).
- يمكن طلب المساعدة من المعلّم في لصق ملصقات بأسماء التلاميذ على كرّاسات الامتحانات، وفي الحفاظ على الانضباط والنزاهة خلال الامتحان. يجب أن يُطلب من التلاميذ إجراء الامتحان بشكل مستقلّ وبدون أيّ مساعدة من المعلّمين.
- يجب البتّ مُسبقًا بشأن التلاميذ الذين ينهون الامتحان، هل يُسمح لهم بالبقاء في الصفّ أو يتوجّب عليهم الخروج من الصفّ. من المهم اطّلاع المعلّم الموجود في الصف مسبقًا على هذه الترتيبات.
- يجب توفير المُلاءَمات المطلوبة لتلاميذ الدمج الحاصلين على مصادقة بإجراء الامتحان خارج الصفّ. على الوُسطاء الذين تمّ تعيينهم من قبل الإدارة والموثّقة أسماؤهم في "منصّة جمع البيانات" إخراج التلاميذ من الصفّ قبل بدء الامتحان، فحصهم، وإعادة الامتحانات إلى مُنسّق المراقبين بعد الانتهاء. المُلاءَمات خارج الصفّ هي من مسؤولية المدرسة: يجب التأكد مسبقًا من تخصيص غرف هادئة وطاقم مراقبة. يمكن مراجعة المُلاءَمات التي تمّت المُصادقة عليها في "منصّة جمع البيانات" الخاصّة براما.
مدّة الامتحان تصل إلى 90 دقيقة. يمكن لكلّ تلميذ الحصول على وقت إضافيّ يصل إلى 30 دقيقة حسب الحاجة.
المشاركة في الامتحان إلزاميّة كجزء من المنهج الدراسيّ، لكن التلميذ لا يمنح علامة شخصيّة في الامتحان، ولا يمكن أن يُشكّل الامتحان تقييمًا للتلميذ كفرد. هذه المعلومات مذكورة في استمارة الامتحان. نُوصي بإبلاغ التلاميذ أنّ المشاركة إلزاميّة، وأن يُوضّح لهم مسبقًا بأنّ الامتحان يهدف إلى مساعدة المدرسة وجهاز التربية والتعليم في التحسّن في أدائهما.
لأيّ استفسار أو للإبلاغ عن مشكلة يوم الامتحان يمكن التواصل مع مركّز المراقبة، أو مركز راما للاتصالات بالواتساب (3937770-073)، أو البريد الإلكترونيّ (rama@education.gov.il)، أو رقم الهاتف (3937777-073، والضغط على 0).
ראשית, צריך לומר: זה מבחן חדש גם עבורנו! ריכזנו כאן את הדברים שחשבנו שבתי הספר שמשתתפים במבחן צריכים לדעת. ועדיין, נשמח לדעת אם משהו חסר וצריך להוסיף דברים. אנו גם מבקשים מראש את התחשבותך במקרה ודברים לא יתנהלו כפי שתכננו.
מה צפוי ביום המבחן? בבוקר המבחן, בין השעות 09:00–09:30, יגיע צוות של משגיחים חיצוניים לבית הספר (רכז בית ספרי ומשגיח לכל כיתה). המבחן יחל בשעה 10:00, ויתנהל בסביבה דיגיטלית, באמצעות הטלפונים הניידים של התלמידים או מחשבי בית הספר, כדי לאפשר לתלמידים להפעיל מגוון מיומנויות בזמן אמת. על בית הספר לקבוע מראש כיצד יתנהל המבחן (בניידים בכיתות או במחשבים נייחים בכיתת המחשבים).
האם מורים צריכים להיות בכיתה? כן. בכל כיתה יהיה משגיח חיצוני מטעמנו, ונבקש שבית הספר יצוות לכיתה מורה שיש לו היכרות מוקדמת עם התלמידים. המורה יסייע למשגיח בזיהוי התלמידים ובשמירה על המשמעת ועל טוהר הבחינה. המשגיחים יחלקו לכל התלמידים גלויה מודפסת ובה כתובת וקישור לאתר המבחן. בדומה למבחן "תנופה" רגיל, המורים לא יכולים לעזור לתלמידים במתן מענה לשאלות. על התלמידים לעבוד באופן עצמאי לחלוטין.
מה עושים בשבועיים שלפני מבחן "תנופה למחר"? הנה הדברים שצריכים לעשות לקראת המבחן:
- יש לקבל החלטה על אופן ההיבחנות - האם בטלפונים הניידים של התלמידים או במחשבים הנייחים של בית הספר. ככל שיש תלמידים שייבחנו במחשבי בית הספר, חשוב להכין ולהיערך מראש עם כיתת מחשבים. ניתן להניח שגם ביום הבחינה יתברר שכמה מהתלמידים אינם יכולים לבצע את המבחן בטלפון הנייד, ולהכין עבורם מראש מחשב נייח.
- כשבוע לפני המבחן יש לבצע בדיקת מוכנות - יש להיכנס לקישור bit.ly/Mahar_Check ולהתחבר דרך ההזדהות האחידה - בכל הטלפונים הניידים של התלמידים המתוכננים להשתתף, ובכל המחשבים הנייחים שהוקצו למבחן בחדר המחשבים. הבדיקה המקדימה חשובה מאוד! אנו עושים זאת על מנת למנוע תקלות שיהיה קשה לטפל בהם ביום הבחינה עצמה.
- במסגרת בדיקת המוכנות, חשוב להעביר את הקישור לתלמידים כדי שיבדקו ויוודאו מראש שהם מצליחים להתחבר למבחן באמצעות ההזדהות האחידה של משרד החינוך. חשוב לוודא מבעוד מועד שדפדפן הכרום במכשירי התלמידים הינו בגרסתו המעודכנת ביותר, וכי גודל המסך תואם לגרסת המבחן.
- במסגרת בדיקת המוכנות, חשובה להבטיח שהקישורים עובדים גם במחשבי בית הספר. זה הזמן לעדכן גרסאות של הדפדפנים המותקנים באותם מחשבים (להסבר על אופן עדכון הגרסאות בדפדפן Chrome | Edge | Safari) ולהבטיח שהמחשבים מחוברים לאינטרנט וניתן לגלוש מהם לדף בדיקת המוכנות.
- לפני המבחן עצמו, יש להכין לכל כיתה רשימה אלפביתית של התלמידים, עם מספרי תעודות הזהות שלהם. יש לדעת מראש לאיזה תלמידים אין יכולת להיבחן בטלפון הנייד, ולדאוג להם למענה בכיתת המחשבים.
- יש לשבץ בכל כיתה מורה שמכירה את התלמידים ויכולה לעזור למשגיח לשמור על הסדר ועל טוהר הבחינה.
- חשוב לקבוע מראש אם תלמידים שסיימו את הבחינה רשאים לצאת מהכיתה, ולעדכן בכך את המורה.
- בדומה למבחני תנופה רגילים, גם כאן יש להיערך מראש למתן התאמות לתלמידי שילוב שקיבלו אישור להיבחן מחוץ לכיתה. ניתן לפעול בהתאם להסברים בקישור זה: התאמות ב"תנופה למחר"
מה משך המבחן? משך המבחן 90 דקות. כל תלמיד ותלמידה שמרגישים צורך בזמן נוסף, יכולים לקבל תוספת עד 30 דקות, בדומה להנחיות המקובלות במבחני תנופה אחרים.
למי אפשר לפנות לעזרה ביום המבחן? בכל שאלה או בעיה שמתעוררות ביום המבחן אפשר לפנות לרכזי ההשגחה או למוקד ראמ"ה, באחת מהדרכים הבאות:
בווטסאפ : 073-3937770
בטלפון: 073-3937777 שלוחה 0
בדוא"ל: rama@education.gov.il
במידה ויש בעיות בתהליך ההזדהות האחידה, נמליץ לפנות ישירות ל- 6552* או במדריך למשתמש.
אנו עושים מאמץ גדול לקצר את משך הזמן שנדרש לנו לפרסם את הדוחות הבית ספריים, על מנת לאפשר לבית הספר להפיק תובנות רלוונטיות ולהכניס שינויים כאשר הדבר אפשרי.
דו"חות הביניים של מבחני תנופה לשנת תשפ"ו ישלחו למנהלים דרך הפורטל בין החודשים יוני - ספטמבר 2026, על פי הפירוט הבא:
מבחן תנופה במתמטיקה לכיתות ט' - הדוחות ישלחו בחודש יוני 2026 [עדכון: התוצאות יפורסמו בפורטל מוסדות חינוך במסגרת ההיערכות לשנה"ל תשפ"ז, בחודש אוגוסט 2026].
מבחני תנופה בשפת אם לכיתות ד' - הדוחות ישלחו בחודש יולי 2026 [עדכון: התוצאות יפורסמו בפורטל מוסדות חינוך במסגרת ההיערכות לשנה"ל תשפ"ז, בחודש אוגוסט 2026].
מבחני תנופה באנגלית, מדעים, שפת אם ועברית לדוברי ערבית לכיתות ט' - הדוחות ישלחו בחודש אוגוסט 2026.
אנו עושים מאמץ גדול לקצר את משך הזמן שנדרש לנו לפרסם את הדוחות הבית ספריים, על מנת לאפשר לבית הספר להפיק תובנות רלוונטיות ולהכניס שינויים כאשר הדבר אפשרי.
ביחס לדו"חות הביניים של סקרי תשפ"ו לבתי הספר: בהמשך להודעתנו בדבר ביטול הסקר הבית־ספרי לשנת תשפ"ו, שבו החל בית ספרך להשתתף טרם מבצע "שאגת הארי", נבקש לעדכן כי המצב הביטחוני לא אפשר את המשך איסוף הנתונים. להערכתנו, לא ניתן היה לחדש את הסקר מנקודת העצירה, שכן מבחינה מקצועית אין מקום להשוואה בין האקלים הבית־ספרי לפני המבצע ואחריו
הוחלט כי במקרים שבהם שיעורי המענה עברו את הסף שנקבע, נעביר אליך מידע על הנתונים שנאספו עד כה על בית ספרך. נתונים אלו יכללו את שיעורי ההסכמה עם ההיגדים בלבד, ללא השוואה לבתי ספר דומים וללא השוואה לנתוני עבר. הנתונים יועברו אליך בלבד במהלך חודש ספטמבר 2026, לא יפורסמו בציבור ולא ישמשו לתהליכי קבלת החלטות במטה ובמחוזות משרד החינוך.
ראמ"ה מקיימת בשנה הנוכחית, תשפ"ז, שורה של מבחנים וסקרים, ישראליים ובינלאומיים, אשר כל בית ספר נדגם רק לחלק מהם (למעט המבחן בשפת אם לכיתות ד', שבו משתתפים כלל בתי הספר מדי שנה).
במבחנים לכיתות ו' ו-ט', כל תלמידי השכבה ייבחנו בתחום דעת אחד בלבד. שליש מבתי הספר דוברי הערבית ייבחנו במבחן נוסף בעברית (שפה שנייה). בנוסף, חלק מבתי הספר ייבחנו במבחן חדש - "תנופה למחר" העוסק במיומנויות המאה ה-21. הודעה על תחום הדעת שאליו נדגם בית הספר תישלח כחודש וחצי לפני המבחן.
בסקרי התלמידים, המורים והמנהלים, כל בית ספר משויך לאחת משלוש קבוצות דגימה, שכל אחת מהן נסקרת אחת לשלוש שנים. מכיוון שהסקר הבית ספרי לשנת תשפ"ו הופסק בעקבות מבצע "שאגת הארי", גם בתשפ"ז קבוצה 3 היא הקבוצה שתשתתף בסקר הבית ספרי. בנוסף, ייקחו חלק בסקר בתי ספר השייכים ל"תנופה" ול"תקומה". הודעה על השתתפות בסקר תימסר לבתי הספר כחודש וחצי לפני מועד העברת הסקר. אם אתם לא בטוחים באיזו קבוצת סקירה אתם לחצו כאן.
לצד הדגימות שמבצעת ראמ"ה, בתי ספר רבים בוחרים לערוך מבחנים או סקרים נוספים, בהתאם לתוכנית העבודה שלהם, בין כדי לבדוק אם הצליחו מהלכי השינוי שהגדירו לעצמם, ובין כדי לקבל נתונים תקפים ומהימנים על "נקודת ההתחלה" שלהם. בחירת מבחן או סקר תתאפשר כחודש וחצי לפני אירוע ההערכה, דרך הממשק לאיסוף נתונים. ראמ"ה תעדכן על כך את בתי הספר שלא נדגמו ישירות ל מבחן או לסקר כלשהו.
نقدّم تقريرًا منفصلًا عن جميع تلاميذ الدمج (الحاصلين على سلّة دعم شخصيّة أو مؤسّساتيّة)، وكذلك جميع التلاميذ القادمين أو المهاجرين إلى البلاد خلال السنوات الأربع التي تسبق بداية السنة الدراسيّة التي يُجرى فيها الامتحان (1 أيلول). هؤلاء التلاميذ لا يُدرجون ضمن المعدّل المدرسيّ، إلا إذا طلبت المدرسة ذلك في سيرورة جمع البيانات التي تسبق الامتحان. نفعل ذلك لإدراكنا أنّ مستوى هاتين الفئتين يختلف عن بقيّة التلاميذ، لأسباب متعدّدة لا تعكس بالضرورة مدى نجاح المدرسة.
من المهمّ أن نعرف: التقرير المنفصل يعتمد على التفاصيل المسجّلة في منظومات الوزارة حتى يوم الامتحان، وليس فقط على التقارير التي تقدّمها المدرسة. أي أنّه حتى في حال لم تُدخل المدرسة تقارير حول هؤلاء التلاميذ في "منصّة جمع البيانات"، سوف يُقدّم تقرير منفصل حول معطياتهم بعد إجراء الامتحان .
من أجل مُعالجة مُعطيات التلاميذ، نعتمد بالأساس على معُطيات منظومة "شيلوفيت" وملف تصنيف الدعم، وعلى معطيات وزارة التربية والتعليم المتعلّقة بتاريخ الهجرة. تُعتمد البيانات المسجّلة في منظومات الوزارة حتى يوم الامتحان نفسه.
הצבנו לנו מטרה לקצר את משך הזמן שנדרש לנו לפרסם את הדוחות הבית ספריים, וזאת כדי שבתי הספר יוכלו להפיק מהם תובנות רלוונטיות ולהכניס שינויים של ממש על בסיסם. השנה – תוצאות מבחני "תנופה" בשפת אם לכיתה ד' (שהתקיימו במרץ) פורסמו בחודש אוגוסט. תוצאות מבחני תנופה לכיתה ט' (שהתקיימו בפברואר) יפורסמו בסוף חודש ספטמבר, ותוצאות מבחני תנופה לכיתות ו' (שנערכו במאי) יפורסמו בסוף חודש נובמבר.
לאחר העברת הדיווחים לבתי הספר, ראמ"ה מאפשרת פרק זמן לשליחת הסתייגויות וערעורים, אשר נבדקים באופן יסודי על ידי אנשי אגף הסטטיסטיקה שלנו. במקביל נעשות בדיקות מקיפות של חשדות לפגיעה בטוהר המידות במבחן, בהתאם למדיניות ראמ"ה לשמירה על טוהר הבחינות.
רק לאחר שני תהליכים אלו אנו משלימים את הפקת הדיווח הארצי של המבחן, הכולל את נתוני המדינה בפילוחים שונים. הדוחות הארציים של תוצאות מבחני "תנופה" בשפת אם (עברית וערבית) יפורסמו באמצע חודש דצמבר 2025, הדוחות הארציים של תוצאות מבחני "תנופה" לכיתות ט' במדעים, אנגלית ושפת אם (עברית וערבית) יפורסמו באמצע חודש ינואר 2026, והדוחות הארציים של תוצאות מבחני "תנופה" לכיתות ו' במתמטיקה, אנגלית ועברית לדוברי ערבית (עלד"ע) יפורסמו באמצע חודש פברואר 2026.
אנחנו עושים את מרב המאמצים לצמצם את משך הזמן הדרוש לנו לעבד, לנתח ולהפיק את הדוחות הארציים, כדי שהם יוכלו לשמש בסיס לתהליכי קבלת החלטות בהנהלת משרד החינוך ובמטה המשרד.
כן, זה בהחלט אפשרי. הדגימה לכל מבחן נעשית מחדש בכל שנה, כך שבתי ספר עשויים להידגם לאותו תחום דעת בשנתיים עוקבות.
מבנה מערך ההערכה החדש, שגובש בשנת 2023, שונה מהמודל הישן של "מחזורי מיצ"ב" שהיו ידועים מראש. כיום כל בית ספר נדגם בכל שנה לתחום דעת אחד, מה שמאפשר לקבל תמונת מצב ארצית עדכנית בכל תחומי ההיבחנות מדי שנה בשנה, ולהציג תמונה רחבה עבור כל בית ספר אחת לכמה שנים בממוצע.
אם בית הספר שלכם נדגם לתחום דעת זהה לתחום שנדגם אליו בשנה שעברה, תמיד תוכלו לבחור להיבחן בתחום דעת נוסף כדי להעשיר את המידע העומד לרשותכם.
כך, למשל, בשנת תשפ"ה בחרו כ-300 מנהלים להשתתף במבחנים נוספים לתלמידי כיתות ו' וכיתות ט'.
כן, מצב שכזה יכול להתקיים. ראמ"ה מקיימת מדי שנה מספר רב של מבחנים, סקרים ומחקרים בינלאומיים.
ברמה הבסיסית, אכן ישנו מבחן אחד לכל שכבת גיל - לתלמידי ד' בשפת אם, לתלמידי ו' במתמטיקה, אנגלית ומדעים ולתלמידי ט' בשפת אם, מתמטיקה, אנגלית ומדעים. ואולם, למשל, כשליש מבתי הספר דוברי הערבית ייבחנו למשל גם במבחן בעברית לדוברי ערבית (לכיתות ו' ו-ט'). בנוסף, ישנם בתי ספר שיידגמו להשתתף במחקרים נוספים, דוגמת המבחן החדש למיומנויות המאה ה-21 (תנופה למחר) או במבחנים בינלאומיים (דוגמת מחקר PISA).
מצב דומה יכול להתקיים גם בסקרים שאנו מקיימים, אשר חלקם כוללים דיווח בית ספרי ("סקרי האקלים" למורים ולתלמידים) וחלקם נעשים על בסיס דגימה או לצורכי הערכת תכניות חינוכיות (למשל, סקרים ייעודיים לתושבי חבל "תקומה").
הכניסה למבחן מתבצעת דרך קישור שיימסר לתלמידים על ידי המשגיח בכיתה, מיד עם תחילת המבחן. הקישור עצמו מפנה למערכת ההזדהות האחידה של משרד החינוך (SSO). על התלמידים להצטייד מראש בקוד משתמש וסיסמה או במספר תעודת הזהות יחד עם מספר הטלפון הנייד המעודכן במערכות משרד החינוך לקבלת קוד חד-פעמי ב-SMS (סרטון הסבר להזדהות אחידה).
חשוב מאוד לבדוק לפני המבחן שכלל התלמידים יכולים להתחבר דרך מערכת ההזדהות האחידה! בשל העומס הצפוי על מוקדי השירות בזמן התחלת המבחן בכל הארץ, יהיה קושי לפתור בעיות שכאלה בזמן אמת.
במידה ובכל זאת התלמיד שכח סיסמא בבוקר המבחן, ניתן לבצע את הפעולות הבאות:
- שחזור עצמי: ניתן לשחזר סיסמה באופן עצמאי דרך אתר ההזדהות האחידה ("לקביעת סיסמא")
- פנייה להורים: אם התלמיד לא קיבל סיסמה לטלפון הנייד שלו, ייתכן שההודעה נשלחה לאחד ההורים. מומלץ לבדוק מולם.
- מוקד תמיכה: ניתן לפנות למוקד סיסמאות משרד החינוך בטלפון 6552* (בחירת שפה ואז לחיצה על 2 להורים ותלמידים ולחיצה נוספת על 2).
- הנפקה בבית הספר: במקרי חירום, רכז המבחן יכול להנפיק סיסמה זמנית עבור התלמיד בבית הספר.
במידה והתלמיד לא קיבל את הסיסמא לטלפון הנייד שלו - ייתכן וההודעה נשלחה למספר הטלפון הנייד של אחד מהורי התלמיד. יש לנסות לבקש מההורים את הסיסמה.
במידה והתלמיד לא זוכר את מספר תעודת הזהות שלו - יש לפנות למשגיח, אשר מחזיק באלפון עם תעודות הזהות של כולם.
במקרה בו לאחר ההזדהות יש תקלה לא צפויה (מסך לבן או עמוד שגיאה) - מומלץ לנסות ולהתחבר ב"מצב גלישה בסתר" (Incognito), לנקות קבצי Cache בדפדפן או להמתין דקה ולנסות להתחבר מחדש.
نقدّم تقريرًا منفصلًا عن جميع تلاميذ الدمج (الحاصلين على سلّة دعم شخصيّة أو مؤسّساتيّة)، وكذلك جميع التلاميذ القادمين أو المهاجرين إلى البلاد خلال السنوات الأربع التي تسبق بداية السنة الدراسيّة التي يُجرى فيها الامتحان (1 أيلول). هؤلاء التلاميذ لا يُدرجون ضمن المعدّل المدرسيّ، إلا إذا طلبت المدرسة ذلك في سيرورة جمع البيانات التي تسبق الامتحان. نفعل ذلك لإدراكنا أنّ مستوى هاتين الفئتين يختلف عن بقيّة التلاميذ، لأسباب متعدّدة لا تعكس بالضرورة مدى نجاح المدرسة.
من المهمّ أن نعرف: التقرير المنفصل يعتمد على التفاصيل المسجّلة في منظومات الوزارة حتى يوم الامتحان، وليس فقط على التقارير التي تقدّمها المدرسة. أي أنّه حتى في حال لم تُدخل المدرسة تقارير حول هؤلاء التلاميذ في "منصّة جمع البيانات"، سوف يُقدّم تقرير منفصل حول معطياتهم بعد إجراء الامتحان .
من أجل مُعالجة مُعطيات التلاميذ، نعتمد بالأساس على معُطيات منظومة "شيلوفيت" وملف تصنيف الدعم، وعلى معطيات وزارة التربية والتعليم المتعلّقة بتاريخ الهجرة. تُعتمد البيانات المسجّلة في منظومات الوزارة حتى يوم الامتحان نفسه.
تلاميذ الدمج هم جزء لا يتجزّأ من صفوف الأمّ العاديّة، ومن العمليّة التعلُّميّة الاعتياديّة في هذه الصفوف. ولذلك، يهمّنا أن يشارك أكبر عدد من التلاميذ المُصنّفين ضمن هذه الفئة في الامتحانات والاستطلاعات، مثل باقي التلاميذ. ففي إقصائهم إساءة لنا كجهاز، وإساءة لهم كتلاميذ. يستطيع عدد كبير من التلاميذ المُصنّفين ضمن هذه الفئة أن يشاركوا مثل غيرهم في الامتحانات، دون الحاجة إلى مُلاءَمات خاصّة. في الحالات التي يحتاج فيها هؤلاء التلاميذ إلى مُلاءَمات، تُتيح راما ذلك وفقًا لسياسة المُلاءَمات، ووفقًا لأنواع المُلاءَمات الممنوحة للتلاميذ في الصفوف الأمّ، أو خارجها.
قائمة التلاميذ المُستحقّين للمُلاءَمات "تُغلق" قبل حوالي شهر من موعد الامتحان ("الموعد المحدّد"). وذلك لنتمكّن من تعبئة امتحاناتهم في ظرف منفصل، وطباعة قوائم دقيقة لأسماء التلاميذ لإرفاقها بالامتحانات يوم الامتحان. سياسة المُلاءَمات لامتحانات راما:
- يتعيّن على المدرسة إدخال المُلاءَمة الخاصّة بكلّ تلميذ في منظومتنا الخاصّة بجمع المعطيات، حتى موعد أقصاه شهر قبل موعد الامتحان، والتصريح بشكلٍ رسميّ بأنّ التلميذ يحصل على هذه المُلاءَمات بطبيعة الحال في الامتحانات المدرسيّة.
- على المدرسة التأكّد من تسجيل التلاميذ في منظومات الوزارة مثل "شيلوفيت" أو "פילוח תמיכות" (تصنيف الدعم) ساري المفعول. يجب إتمام التسجيل حتى الموعد المحدّد للامتحان (قبل شهر من الموعد)، والتأكّد من أنه ساري المفعول (يُطلب التسجيل المتجدّد كلّ فترة).
مع إتمام مرحلة جمع المعطيات، نقوم بمراجعة بيانات التلاميذ مقابل منظومتيّ "شيلوفيت" و "פילוח תמיכות" (تصنيف الدعم). إذا تطابقت التقارير، نقوم بالمُصادقة على على الطلبات. قبل أسبوع إلى أسبوعين من كلّ امتحان نرسل بريدًا إلكترونيًّا إلى إدارة المدرسة يتضمّن رابطًا لمنظومة جمع المعطيات، بحيث يمكن الاطّلاع على المُلاءَمات التي تمّت المصادقة عليها.
- إذا تمّت المُصادقة على الملاءَمة، على المدرسة أن تؤمّن الظروف التي تتيح تنفيذها في يوم الامتحان (مثل غرفة هادئة أو مُرافقة مساعِدة)، كجزء من التجهيزات ليوم الامتحان.
- إذا لم تتمّ المُصادقة على الملاءَمة، وبافتراض أنّ التلميذ لم يكن مُسجلًا حسب المطلوب في منظومة "شيلوفيت"، يجب إتمام التسجيل حتى يوم الامتحان، لضمان أن تُعطى المدرسة مُعطيات التلميذ بعد إجرائه الامتحان بشكل منفصل، وليس ضمن المعدّل المدرسيّ.
كخيارٍ افتراضيّ وبشكلٍ ضمنيّ، يُعفى تلاميذ التربية الخاصّة من المشاركة في الامتحانات.
مع الأسف، من الناحية الإجرائيّة لا يمكننا المُصادقة على مُلاءَمات لم تُقدّم عنها تقارير في منظومات جمع المعطيات حتى موعد إغلاق هذه المنظومات، أي قبل حوالي شهر من الامتحان. السبب في ذلك، هي الإجراءات المعقّدة والهائلة في إدارة وتنظيم امتحان بنطاق قطريّ، كما يظهر في هذه الصورة:
في الصورة يمكن رؤية غرفة الرزم التي تُشغّلها شركة طلدور "טלדור"، في الشهر الذي يسبق الامتحان. في نهاية عمليّة الرزم، غالبًا ما نحصل على أكثر من 1000 صندوق مرتّبة فوق بعضها البعض، وجاهزة للنقل إلى أنحاء البلاد. تُعبّأ حزمة الامتحانات الخاصّة بتلاميذ الدمج، مع أسمائهم وملصقات مخصّصة لهم، داخل كلّ صندوق، وفقًا لرمز المؤسّسة ورموز المسح المختلفة على الحزمة. نبدأ بعمليّة الرزم مباشرة بعد "الموعد المحدّد" للامتحان، وبالتزامن مع إغلاق منظومة جمع البيانات. كل خطأ قد يؤدّي إلى خلل في سير الامتحان في المدارس، وأيّ عطل قد يؤخّر نقل الصناديق المؤمَّن إلى مئات المدارس في أنحاء البلاد.
المشاركة في الامتحانات إلزاميّة حسب منشور المدير العامّ لوزارة التربية والتعليم. الاستثناءات هي:
- تلاميذ التربية الخاصّة:صفوف التربية الخاصّة مُعفاة ضمنًا من الامتحانات، نظرًا للاختلاف الكبير في برامجهم التعليميّة الفردانيّ. يمكن لمُديري المدارس طلب اختبار هذه الفئة من التلاميذ أو جزء منهم، وفقًا لاعتباراتهم الشخصيّة.
- تلاميذ الدمج مع سلّة شخصيّة: في الحالات الاستثنائيّة فقط، حيث يكون التلميذ (1) مُعفى بشكل دائم من الامتحانات المدرسيّة، (2) يواجه صعوبات خاصّة ومركّبة مثل الإعاقة العقليّة أو التوحّد، و(3) يرى مدير المدرسة بأنّ الامتحان قد يضرّ بالتلميذ بأيّ شكل من الأشكال، فيمكن للمدير طلب إعفائه من الامتحان.
- فئة التلاميذ من القادمين الجدد أو التلاميذ العائدين إلى البلاد: التلاميذ الذين وصلوا إلى البلاد خلال السنتين السابقتين لتاريخ بدء السنة الدراسيّة (1 أيلول)، غير مطالبين بالمشاركة في الامتحان. وذلك، لإدراكنا بأنّهم يواجهون تحدّيات لغويّة قد تؤثّر على تحصيلهم.
- تلاميذ لغتهم الأم مختلفة: المهاجرون أو تلاميذ آخرون يدرسون في مدرسة لا تُدرّس بلغتهم الأمّ غير مطالبين بالتقدّم للامتحان فقط في حال التحقوا بالمدرسة خلال السنتين السابقتين من تاريخ بدء السنة الدراسيّة.
- برامج تعليمية دوليّة: المدارس التي لديها تصريح بالتدريس وفق مناهج تعليميّة أجنبيّة، بلغة أخرى غير العبريّة أو العربيّة، معفيّة من المشاركة في امتحانات راما. ذلك لأنّ مضامين الموادّ التي تُدرّس فيها لا تتوافق مع مضامين الامتحان.
- حالات شخصية استثنائيّة: التلاميذ الذين توفي أحد أقاربهم من الدرجة الأولى خلال الأسبوعين السابقين للامتحان (إخوة، أخوات، أحد الوالدين، الأجداد)، أو تعرّضوا لحادث مفجع مفاجئ (مثل حادث طرق أو اعتداء)، أو فُقد الاتّصال بهم في ظروف مأساويّة، غير مطالبين بالمشاركة في الامتحان.
تُقدّم طلبات الإعفاء في "منصّة جمع البيانات" التابعة لراما، في موعد أقصاه شهر قبل الامتحان، حسب التاريخ الذي أقرّته راما (وهي المنظومة نفسها التي تُستخدم لتقديم طلبات المُلاءَمات لتلاميذ الدمج). في حال وجود حالات استثنائيّة شخصيّة، يجب التوجّه إلينا كتابيًّا، بأسرع وقت ممكن. إذا لم تُقدَّم الطلبات في الوقت المحدّد، فلن نتمكّن من المُصادقة عليها. بشكل عامّ، بدون تسلّم تصديق نصيّ رسميّ من راما (بواسطة "منصّة جمع البيانات" أو بالبريد الإلكترونيّ)،فكلّ التلاميذ ملزمون بإجراء الامتحان. بدون حصول المدرسة على المصادقة، فسنضطر أن نعتبر التلاميذ الذين لم يشاركوا في الامتحان متغيّبين، ممّا يقلّل من نسبة المشاركة في المدرسة.
عندما يُمنح إعفاء من الامتحان لتلاميذ متواجدين في المدرسة، نُوصي بإشراك التلميذ في حدث التقييم من خلال مهمة تقييم بديلة داخل المدرسة، لتقليل خطر الإقصاء أو الإهانة.
"תנופה למחר" הוא מבחן חדשני הבודק אוריינות מידע במדיה, ומתנהל במתכונת דיגיטלית באמצעי קצה אישיים (טלפון נייד, מחשב).
מרבית ההתאמות המוצגות במסמך המדיניות תקפות וניתנות למימוש גם במבחן זה (למשל: היבחנות עם סייעת אישית, חדר שקט ועוד).
המבחן מותאם לכללי הנגישות, בהתאם לנוהל התאמות נגישות ושמישות במוצרים טכנולוגיים מתוקשבים שלמשרד החינוך – מאי 2025. מלבד זה מתאפשרת במבחן גם הנגשה מובנית וגמישות רבה, כגון אפשרות להגדיל את התצוגה. המבחן אינו כולל קטעי שמע, ולכן הוא מותאם כברירת מחדל לתלמידים עם לקות שמיעה.
במבחן לא תתאפשר ההתאמה של "הקראה על ידי בוחן", היות שהקראה חיצונית פוגעת במהות המבחן. סיוע של איש צוות בכתיבת התשובות יתאפשר במקרים של מניעה תפקודית המגבילה את יכולתו של התלמיד להקליד או להשתמש בציוד הקצה (מחשב או טלפון נייד).
כחלק מהמדיניות של קבלת התאמות, ככל שיש צורך בהתאמות בית הספר נדרש להודיע על כך מראש באמצעות ממשק איסוף הנתונים של ראמ“ה .
לקריאה נוספת על המפרט והמיומנויות אפשר להיכנס לאתר המבחן, וכן מומלץ להתנסות במבחן לדוגמה לכיתות ט' וכיתות ו' כדי להכיר את סביבת העבודה.
نتفهّم الصعوبة اللغويّة التي يواجهها التلاميذ من فئة القادمين الجدد، التلاميذ العائدون إلى البلاد، التلاميذ المهاجرون، والتلاميذ الذين لغتهم الأمّ ليست العبريّة. كجزء من ذلك، تُتيح راما مُلاءَمات في المشاركة وفي التقارير المدرسيّة، لأخذ مرحلة استيعاب التلاميذ المُستجدّين بعين الاعتبار، وضمان تحقيق العدالة في مراحل التقييم المختلفة، والحصول على صورة موثوقة للمستوى المعرفيّ في المدرسة:
- الإقامة في البلاد لمدّة أقصاها سنتان: هذه الفئة من التلاميذ غير مُطالبين بالمشاركة في الامتحانات، إلا إذا طلب مدير المدرسة ذلك. ينبع هذا من إدراكنا لحقيقة أنّ التلاميذ لم يكتسبوا اللغة بما يؤهّلهم للتعامل مع الامتحانات بالعبريّة. تنطبق هذه السياسة أيضًا على التلاميذ المهاجرين (حسب تاريخ دخولهم إلى البلاد)، والتلاميذ العائدين (حسب تاريخ عودتهم)، والتلاميذ الذين يدرسون في مدارس لا تُدرّس بلغتهم الأمّ (حسب تاريخ بدء دراستهم).
- الإقامة في البلاد لمدّة تتراوح بين سنتين-أربع سنوات: هؤلاء التلاميذ يشاركون في الامتحانات، لكنهم لا يُشملون في المعدّل المدرسيّ. في التقرير الذي تقدّمه راما يُبلّغ عن هذه الفئة بشكل منفصل ضمن تقرير المدرسة، إلى جانب التلاميذ الآخرين المماثلين من حيث سنة وصولهم إلى البلاد. تنطبق هذه السياسة أيضًا على التلاميذ المهاجرين (حسب تاريخ دخولهم إلى البلاد)، والتلاميذ العائدين (حسب تاريخ عودتهم)، والتلاميذ الذين يدرسون في مدارس لا تُدرّس بلغتهم الأمّ (حسب تاريخ بدء دراستهم).
- الإقامة في البلاد لمدّة تزيد عن أربع سنوات: تشارك هذه الفئة من التلاميذ في الامتحانات كباقي التلاميذ.
نحسب السنوات اعتبارًا من 1 أيلول للسنة التي يُجرى فيها الامتحان، بحيث تُحسب السنوات اعتبارًا من هذا التاريخ (إذا كان تاريخ القدوم إلى البلاد قبل سنتين من بداية السنة الدراسيّة التي يجري فيها الامتحان، فإنّ التلميذ غير مطالب بالمشاركة في الامتحان).
يمكن لمُديري المدارس، عبر "منصّة جمع البيانات"، أن يقرّروا ما إذا كانت معطيات التلاميذ ستُشمل في المعدّل المدرسيّ. سواءً في حال كان التلاميذ قد قدموا إلى البلاد في موعد أقصاه أربع سنوات قبل بداية السنة الدراسيّة التي يُجرى فيها الامتحان، أو قدموا إلى البلاد خلال السنتين اللتين تسبقان الامتحان، فللمدير الحقّ بإشاركهم في الامتحان وشملهم في المعدّل حتى لو لم يكونوا ملزمين بذلك.
فيما يخصّ منح المُلاءَمات أثناء الامتحان نفسه، فإن امتحانات راما خلافًا لامتحانات البجروت في المرحلة الثانويّة، لا تشمل تقييمًا فرديًّا للتلاميذ ولا تؤثّر على تقييمهم. لذلك، تُمنح المُلاءَمات في إجراء الامتحان فقط للتلاميذ ذوي المحدوديّة الوظائفيّة المزمنة.
منصّة راما لجمع بيانات المدارس تجدونها على الرابط: https://isuf.taldor.co.il. تُستخدم هذه المنصّة للتحقّق مِن معطيات التلاميذ الموجدودة لدينا وحتلنتها قبل كل امتحان واستطلاع. تُوفّر المنصّة معلومات حول بنُية الصفوف في المدرسة، وتفاصيل المعلمين الوسطاء بين راما والمدرسة، فيما يتعلّق بالمُلاءَمات أو الاستثناءات اللازمة للتلاميذ من فئة القادمين الجدد أو تلاميذ الدمج. بناءً على البيانات في المنصّة: نقوم بتعبئة كرّاسات الامتحانات في مئات الصناديق ونقلها إلى المدارس، أو القيام بمكالمات هاتفيّة ضروريّة، أو إنشاء روابط للاستطلاعات المختلفة.
للمنصّة عدد من الاستخدامات:
- في فترة جمع البيانات، تتيح المنصّة لمُديري المدارس إمكانيّة حتلنة المعطيات، وتعديل تفاصيل التلاميذ، واختيار مُلاءَمات للمستحقّين، وتحديد ما إذا كان تلاميذ الدمج والتلاميذ من القادمين الجدد سيُدرجون في المعدّل المدرسيّ.
- في الأسابيع التي تسبق الامتحان، يمكن لمُديري المدارس من خلال المنصّة الاطّلاع على جميع طلبات المُلاءَمات لتلاميذ الدمج التي قدّموها، إلى جانب حالة الطلب (مقبول/مرفوض) وتوضيح لسبب القبول أو الرفض.
تنبيه: في الأسابيع التي تسبق الامتحان لا يمكن حتلنة التفاصيل في المنصّة، بل الاطّلاع عليها فقط (في صفحات التلاميذ-القادمين الجدد وتلاميذ الدمج). نذكّر بأنه حتى لو قوبلت مُلاءَمة معّينة بالرفض، يمكن للمدرسة حتلنة تلاميذ الدمج في منظومة "شيلوفيت" حتى موعد أقصاه يوم الامتحان، وسيقدّم تقرير منفصل بمعطياتهم.
تهدف التسهيلات إلى تمكين التلاميذ ذوي الاحتياجات الخاصّة من إجراء الامتحان بشكل مشابه قدر الإمكان لبقيّة التلاميذ، ولتعكس مستواهم المعرفيّ في الامتحان بشكل عادل. المُلاءَمات ليست "تسهيلات"، فمن المفترض أن تُلبّي حاجة معيّنة عند التلاميذ من هذه الفئة، مع الحفاظ على تقييم عادل وموثوق، بناءً على ما هو مُفصّل في سياسة المُلاءَمات في راما.
يجب أن تُمنح المُلاءَمات بطريقة متكافئة ومُنظّمة، وفقًا للإجراءات التي حدّدها جهاز التربية والتعليم، حتى نتمكّن في النهاية منإ تقديم صورة موثوقة لوضع التلاميذ في إسرائيل. لذلك، نحن مُلزمون بالاعتماد على البيانات الموثّقة في المنظومات التشغيليّة المكتبيّة، مثل منظومة "شيلوفيت" ومنظومة تصنيف الدعم.
تذكير: في امتحانات راما لا يوجد تقييم فردانيّ لكلّ تلميذ. تُقدّم التقارير على المستوى المدرسيّ والصفيّ فقط، من خلال عرض مواطِن القوّة والضعف مقارنة بالمدارس المشابهة.
